O val de Mondoñedo descansa entre montañas vellas e de cumes redondeadas. Situado entre as serras de Lourenzá, A Toxiza e o Montes de Enfesta.

Os bosques de piñeiros e eucaliptos ocupan grandes extensións de terreo, pero tamén abundan os castiñeiros e os carballos nas ladeiras das montañas. Nos cauces dos ríos complétase a vexetación con álamos, bidueiros e sauces.
A cidade ábrese paso no medio de toda esta vexetación.

O lobo, o corzo ou o xabarín, acompañados de pequenas manadas de cabalos salvaxes, son os habitantes dos bosques que rodean o val.
Os distintos tonos de verde, ás veces vense interrumpidos cas cores grises dos cumes de granito.
Os ríos, os regatos e as fontes de augas cristalinas que descorren polo val levan as súas augas ó Masma, río máis importante de Mondoñedo, formado polas augas do Valiñadares e o Cesuras. Máis tarde  uniráselles o Tronceda e o Figueiras, a partir de onde tomarán o nome de Masma, río que axiña chegará ó Mar Cantábrico na ría de Foz.